... / ... / ... / ... / Nieuws / Screening prostaatkanker

Screening prostaatkanker

'Screening vermindert sterfte prostaatkanker' (18 maart 2009)


Screening vermindert sterfte prostaatkanker
Recent zijn resultaten bekend geworden van een grote studie over de effecten van het screenen van prostaatkanker. Het betreft  de ERSPC, de Europese gerandomiseerde s tudie voor screening van prostaatkanker, een studie die vanuit de afdeling Urologie van het Erasmus MC al jaren lang gecoördineerd wordt door emeritus professor Fritz Schröder. Het artikel heet: ‘Screening for Prostate Cancer in a randomized European population’ door F.H.Schröder et al, in de New England Journal of Medicine. In het artikel wordt melding gemaakt van een 20% afname van prostaatkankersterfte, als gevolg van screening bij mannen van 55 tot 70 jaar zonder klachten.

De resultaten ondersteunen de noodzaak om verder te onderzoeken of een bevolkingsonderzoek voor prostaatkanker wenselijk is. Immers, prostaatkanker is een belangrijk gezondheidsprobleem in Nederland. Jaarlijks overlijden 2500 mannen aan prostaatkanker. Dat aantal kan teruggedrongen worden.

De studie laat zien dat door screening bij veel mannen een prostaatkanker vastgesteld kan worden, die geen klachten geeft in het verdere leven. Het is dus belangrijk dat er methoden ontwikkeld worden om deze soort van prostaatkankers adequaat te herkennen, zodat mannen zich niet hoeven te laten behandelen. Een van de methoden is de verdere ontwikkeling van actief afwachten (active surveillance) die momenteel in Nederland gebruikt wordt ( www.prias-project.org ). Gelukkig is onze afdeling urologie daar al hard mee bezig (dr. Monique Roobol) en participeren er ook al heel wat patiënten in! Die patiënten stellen ook hun bloed en urine beschikbaar voor wetenschappelijk onderzoek in ons experimenteel laboratorium (hoofd: dr. Guido Jenster). Hiermee hopen wij nieuwe merkstoffen te ontwikkelen die prostaatkankers beter kunnen karakteriseren.

Moet ik mezelf nu laten screenen op prostaatkanker?
Elke dag neemt iemand beslissingen waarbij bewust een risico afgewogen wordt. ‘Zal ik oversteken voor die auto of erna?’. Ook voor de gezondheid doet men dat. ‘Zal ik nu wel of niet een sigaret opsteken?’ Elke keer gaat dat gepaard met het afwegen van risico’s. Misschien de ene keer wat bewuster dan de andere keer. 
Op het gebied van screening voor kanker doen vele vrouwen dat ook al jaren. ‘Zal ik voor een uitstrijkje gaan of niet?’. Als u overweegt of u zich laat screenen op prostaatkanker, zult u ook afwegen of de baten opwegen tegen de lasten. Aan de ene kant is nu gebleken dat bij bevolkingsonderzoek de sterfte door prostaatkanker teruggedrongen kan worden. Aan de andere kant zullen bij zo’n procedure veel mannen een diagnose van kanker krijgen, waarbij de behandeling van deze kanker geen winst zal opleveren (en wellicht zelfs een verlies door de intensiteit van de behandeling).

U zou mogelijk graag willen bepalen hoe hoog het risico bij u persoonlijk is op het hebben van prostaatkanker. De prostaatwijzer ( www.prostaatwijzer.nl ) kan u daarbij helpen, door aan te geven of uw risico meer of minder is dan gemiddeld in de bevolking. Meer kan die wijzer u niet vertellen. Ook de beroepsgroep van Nederlandse urologen NVU (www.nvu.nl ) adviseert mannen om zich optimaal te laten informeren over het risico van de aanwezigheid van een prostaatkanker en de gevolgen van screening via de prostaatwijzer. Ook de website van de Nederlandse Kankerbestrijding KWF geeft informatie. In overleg met de huisarts kunnen vervolgstappen genomen worden.

Ik heb meegedaan aan de ERSPC-studie maar was uitgeloot voor screening…. Wat nu?
Veel mannen op onze polikliniek hebben gehoor gegeven aan de oproep om mee te doen aan de screeningstudie enkele jaren geleden. Van de mannen die zich wel hadden gemeld, kreeg de helft te horen dat zij uitgeloot waren voor verdere screening. Nu bekend is dat screening wellicht een voordeel had opgeleverd, zullen een aantal mannen zich afvragen of ze zich alsnog moeten laten screenen. Indien iemand jonger is dan 70 jaar, dan valt dat te overwegen. In overleg met het ministerie zijn wij momenteel een speciaal beoordelingstraject aan 't voorbereiden, voor juist die mannen die deel uitmaken van de controlegroep van de screeningstudie. Daarom vragen wij die mannen nog even te wachten op ons bericht daarover. Indien mensen zich toch eerder willen oriënteren op een screening, dan raden wij aan eerst de informatie van de prostaatwijzer te lezen. Daarna zijn zij hartelijk welkom op onze polikliniek. Wij stellen daarvoor een speciaal spreekuur in, waarbij het mogelijk is om dezelfde dag een bloedtest te ondergaan en, indien daartoe besloten wordt, een prostaatbiopsie. Het telefoonnummer van onze polikliniek op kantoortijden is: 010-7040146.

Werken, zorgen en onderzoeken
Wij zijn blij dat na zoveel jaren werk er nu meer zicht is hoe om te gaan met prostaatkanker. Veel informatie over ziekte en behandeling vindt u op de website van onze afdeling en in het patiëntenboek ‘Het Prostaat pensioen Plan’, dat u verkrijgen kunt aan onze polikliniekbalie. De afdeling Urologie blijft werken, zorgen en onderzoeken en wij danken iedereen die daaraan bijgedragen heeft.   

Prof. Chris Bangma
Afdelingshoofd Urologie