Erasmus MC Persbericht Rotterdam, 17 november 2014
Ultrageluid stuwt ‘reparatiecellen’ naar het hart
Minder schade na hartinfarct door stamcellen gericht naar beschadigde plek te sturen met ultrageluid
Onderzoekers van het Erasmus MC hebben een manier gevonden om stamcellen via de bloedbaan direct naar het hart te sturen. In het hart gedragen de cellen zich als reparateurs en herstellen ze schade die door een hartinfarct is veroorzaakt. Door deze ontdekking kunnen patiënten na een hartinfarct een betere pompfunctie behouden, waardoor hun overlevingskans stijgt en de kwaliteit van leven aanzienlijk kan toenemen. Tom Kokhuis van de afdeling Biomedical Engineering van het Thorax centrum promoveert 19 november op zijn onderzoek naar deze nieuwe techniek.

Een hartinfarct ontstaat doordat een kransslagader verstopt raakt, er te weinig zuurstofrijk bloed in het hart komt en daardoor een gedeelte van de hartspier afsterft. Patiënten die een hartinfarct overleven, houden vaak ernstige gezondheidsklachten zoals invaliditeit en moeheid. Uit eerdere veelbelovende onderzoeken blijkt dat de schade beperkt kan worden door direct na een infarct stamcellen in te zetten. ,,Deze cellen kunnen nieuwe spiercellen en bloedvaten vormen. Ook scheiden ze een cocktail af van eiwitten die voorkomt dat omliggende cellen afsterven. Hierdoor is de schade kleiner en blijft het hart beter pompen’’, zegt Kokhuis . 

De onderzoeker heeft een techniek bedacht om zoveel mogelijk stamcellen direct op de beschadigde plek te krijgen. Kokhuis: ,,Wij bekleden de stamcellen eerst met  microbelletjes. Deze stamcel-microbel complexen, StemBells genaamd, worden vervolgens in de bloedbaan geïnjecteerd. De microbelletjes reageren op ultrageluid; ze komen dan in beweging. Wij gebruiken ultrageluid om de stamcellen via de bloedbaan direct naar de beschadigde plek te sturen.’’ Tot nu toe was het niet mogelijk om grote aantallen stamcellen op de beschadigde plek te krijgen. Veel stamcellen kwamen terecht in de lever en de milt  omdat ze zelf hun weg naar het hart moesten vinden via de bloedbaan. ,,Onze techniek, de combinatie van microbelletjes en ultrageluid maakt het dus mogelijk om stamceltherapie veel efficiënter in te zetten’’, zegt Kokhuis.

Voordat patiënten geholpen kunnen worden met de nieuwe techniek is nog er meer onderzoek nodig, benadrukt de onderzoeker.  ‘Het duurt daarom nog jaren voordat de techniek op grotere schaal in de kliniek kan worden ingezet.’

Het onderzoek is gefinancierd door Technologiestichting STW en uitgevoerd in samenwerking met het VU Medisch Centrum en de Universiteit Twente.

Erasmus MC is het grootste Universitair Medisch Centrum van Nederland. Het zet zich in voor een gezonde bevolking. Bijna 13.000 medewerkers spannen zich dagelijks in voor excellente zorg door internationaal baanbrekend onderzoek en onderwijs. Zij vergroten de kennis over ziekte en gezondheid en verbinden de nieuwste wetenschappelijke inzichten met praktisch én preventief handelen, zodat patiënten hier optimaal van profiteren en gezonde mensen gezond kunnen blijven. Zichtbaar beter zijn en voorop blijven lopen op het gebied van complexe, innovatieve en acute zorg door samenwerking met anderen, zijn belangrijke ambities van het Erasmus MC.