Erasmus MC Persbericht Rotterdam, 26 juni 2011
Magere mannen kunnen toch overgewichtziektes krijgen
‘Slank gen’ verhoogt kans op hartaandoeningen en suikerziekte
Slank zijn betekent niet altijd dat je minder risico hebt op het ontstaan van hartaandoeningen en suikerziekte. Een internationale groep onderzoekers, waaronder wetenschappers van Erasmus MC, ontdekte een gen dat ervoor zorgt dat sommige mensen, en vooral mannen, slanker zijn en minder lichaamsvet hebben. Datzelfde gen blijkt echter ook te leiden tot een grotere kans op hartaandoeningen en suikerziekte. Deze vondst is van belang voor toekomstige vormen van behandeling of preventie. De wetenschappers publiceren hun bevindingen vandaag in Nature Genetics.
Tot nu toe werd gedacht dat vooral mensen met overgewicht groter risico hebben op het ontstaan van hart- en vaatziektes of suikerziekte. De internationale groep onderzoekers kwam nu echter tot de verrassende conclusie dat ook slanke mensen dat risico kunnen hebben. Mensen met een bepaalde variant van het zogenoemde IRS1-gen blijken slanker te zijn maar desondanks ongezond hogere niveaus cholesterol en suiker in hun bloed te hebben.

Carola Zillikens, internist bij Erasmus MC en één van de onderzoekers: “In onze zoektocht om te begrijpen waarom een gen dat ervoor zorgt dat je slank blijft ook schadelijk kan zijn, vonden we dat deze genvariant alleen de hoeveelheid vet onder de huid vermindert maar niet de hoeveelheid vet rond de inwendige organen. We gaan er daarom van uit dat  personen met deze genvariant minder in staat zijn om een teveel aan vet op een veilige plaats onder de huid op te slaan. In plaats daarvan zal vet zich opstapelen in de buurt van de organen, zoals de lever en het hart. Daar kan het de normale functie van  organen aantasten. Zo kunnen hartaandoeningen en suikerziekte ontstaan.”

De bevindingen waren sterker aanwezig bij mannen dan bij vrouwen. Dit zou te maken kunnen hebben met de verschillen in lichaamsbouw tussen mannen en vrouwen en daarmee de verschillen in de verdeling van vet over het lichaam. Zillikens: “Mannen slaan minder vet op dan vrouwen en hebben relatief minder onderhuids vet en meer buikvet. Daarom zijn zij mogelijk gevoeliger voor een verandering in deze vetverdeling. Dit betekent dat mannen die er op het oog slank uitzien, toch teveel schadelijk buikvet kunnen hebben.”

De internationale groep onderzoekers verrichte zijn werkzaamheden gezamenlijk onder leiding van de zogenaamde Medical Research Council groep (MRC) in Cambridge. In totaal maakten wetenschappers van 72 instituten verspreid over tien landen gezamenlijk gebruik van gegevens uit 26 verschillende studies. De twee Nederlandse studies die hierin waren betrokken zijn het Rotterdamse ERGO onderzoek (Erasmus Gezond Ouder Worden) en de ERF (Erasmus Rucphen Familie) studie. Voor dit onderzoek werden gegevens van 75.000 onderzoekspersonen bestudeerd.
Erasmus MC is het grootste Universitair Medisch Centrum van Nederland. Het zet zich in voor een gezonde bevolking. Bijna 13.000 medewerkers spannen zich dagelijks in voor excellente zorg door internationaal baanbrekend onderzoek en onderwijs. Zij vergroten de kennis over ziekte en gezondheid en verbinden de nieuwste wetenschappelijke inzichten met praktisch én preventief handelen, zodat patiënten hier optimaal van profiteren en gezonde mensen gezond kunnen blijven. Zichtbaar beter zijn en voorop blijven lopen op het gebied van complexe, innovatieve en acute zorg door samenwerking met anderen, zijn belangrijke ambities van het Erasmus MC.