Spirituele zorg door rituelen in de eerste lijn

In de WHO definitie van palliatieve zorg wordt de spirituele dimensie genoemd als één van de pijlers van palliatieve zorg. Mede door de komst van deze definitie is er is de afgelopen jaren groeiende aandacht voor het belang van spirituele zorg in de palliatieve zorg. Zorgverleners erkennen over het algemeen het belang van spirituele zorg en de gedeelde verantwoordelijkheid die zij hierin hebben. Echter blijkt het in de praktijk lastig voor hen om vorm te geven aan de spirituele dimensie van zorg. Momenteel zijn er vele ontwikkelingen gaande om zorgverleners te trainen en ondersteunen op het gebied van spirituele zorg, alleen lijkt de eerste lijn hierin wat achter te blijven.

De doelstelling van dit project is om na te gaan op welke manier zorgverleners (verpleegkundigen, huisartsen) in de eerste lijn invulling kunnen geven aan de spirituele dimensie van palliatieve zorg door inzet van rituelen. Wij richten ons op het vergroten van de aandacht voor en competenties ten aanzien van spirituele zorg in de dagelijkse zorgverlening thuis, vanuit de visie dat spirituele zorg tot de basisvaardigheden van zorgverleners behoort. In dit kader worden rituelen beschouwd als een praktische uiting van spiritualiteit.

Door middel van kwalitatief (beschrijvend/exploratief) onderzoek zal worden onderzocht hoe ritueel handelen wordt ingezet tijdens palliatieve zorg door zorgverleners in de eerste lijn. De bevindingen zullen worden verwerkt in een trainingsmodule die erop is gericht zorgverleners in de eerste lijn te sensibiliseren en woorden en handelingen aan te reiken waarmee zij invulling kunnen geven aan de spirituele dimensie door toepassing van rituelen in de alledaagse zorg voor mensen in de laatste levensfase.

Onderzoekers: Kim van der Weegen (uitvoerend), Agnes van der Heide (projectleider)