Palliatieve zorg voor mensen met dementie en hun mantelzorgers in de eerste lijn

Het beleid in Nederland is erop gericht dat mensen langer thuis kunnen blijven wonen als zij ouder worden of met gezondheidsproblemen te maken krijgen. Dat geldt ook voor mensen met dementie. Dat betekent dat mensen met dementie niet meer of in een later stadium van hun ziekte naar een intramurale setting zullen verhuizen en dat de zorg voor deze groep zich voor een belangrijk deel gaat verplaatsen van intramuraal naar extramuraal. Zorgverleners in de eerste lijn zullen goed moeten samenwerken om optimaal te voorzien in de vaak complexe zorgbehoefte van deze groep. Het beroep dat wordt gedaan op de vaak zelf ook kwetsbare mantelzorgers zal aanzienlijk toenemen. Een belangrijk aandachtspunt in de zorg voor mensen met dementie is goede signalering van problemen, zodat daar adequaat op ingespeeld kan worden, en proactieve zorgplanning, dat wil zeggen het tijdig signaleren en bespreken van zorgbehoeften en voorkeuren van de cliënt en zijn of haar mantelzorgers.
In dit project wordt nagegaan of de inzet van een tweetal beproefde methodieken in de palliatieve zorg, de methode Signalering in de palliatieve fase (SPF) en de methode Besluitvorming in de palliatieve fase (BPF), tot betere zorg kan leiden voor mensen met dementie en hun mantelzorgers in de thuissituatie. Het project wordt uitgevoerd in vier netwerken voor palliatieve zorg en vier ketens voor dementiezorg in de regio van het Consortium palliatieve zorg Zuidwest-Nederland, te weten de regio’s Rotterdam, Dordrecht, Goeree Overflakkee en Zeeland. Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met IKNL, Erasmus MC en Alzheimer Nederland.

De uitkomsten van de enquêtes naar knelpunten die zorgverleners ervaren in de zorg voor mensen met dementie is inmiddels afgerond en uitgewerkt. Daarnaast zijn de afgelopen maanden 4 theatervoorstellingen georganiseerd in de 4 pilotregio’s. Deze voorstellingen, die werden uitgevoerd door Ervarea ‘leren door beleven’, waren primair bedoeld voor mensen met dementie en hun mantelzorgers maar ook zorgverleners waren uitgenodigd. Tijdens de bijeenkomsten is op interactieve wijze ingegaan op de knelpunten die mensen met dementie en hun naasten ervaren in de thuissituatie. Daarnaast is in het voorjaar 2018 een start gemaakt met het scholen van verzorgenden, wijkverpleegkundigen en casemanagers in de methoden Signalering in de Palliatieve Fase en Besluitvorming in de Palliatieve Fase. De scholing loopt door tot september 2018. Vanaf eind 2018 zal geëvalueerd worden of en hoe de instrumenten gebruikt worden, en of deze instrumenten van waarde zijn in de zorg voor mensen met dementie in de thuissituatie.

Onderzoekers: Arianne Brinkman (uitvoerend), Agnes van der Heide (projectleider)