MEDILAST

Patiënten in de palliatieve fase van hun ziekte gebruiken vaak veel medicijnen. Het kan daarbij ook gaan om medicatie die in de laatste levensfase niet meer zinvol of soms zelfs schadelijk is. Medicatiemanagement in de laatste levensfase wordt door zorgverleners vaak als lastig ervaren door de verwevenheid van medische, emotionele en ethische factoren. Kennis over en richtlijnen voor adequaat management van medicatie in de laatste levensfase ontbreken op dit moment. Een systematische evaluatie van de huidige praktijk rondom medicatiemanagement voor patiënten in de laatste levensfase heeft nog niet plaatsgevonden.

Het doel van dit onderzoek is om tot een beschrijving van de huidige praktijk te komen en aanbevelingen te formuleren om het medicatiemanagement in de laatste fase van het leven te verbeteren. Meer specifiek zal het onderzoek zich richten op het verhelderen van medisch-inhoudelijke, praktische en ethische aspecten van medicatiemanagement in de laatste levensfase. Het onderzoek zal zich richten op de eerste lijn, klinische afdelingen voor palliatieve zorg en het hospice. Het signaleren van knel- en verbeterpunten in de samenwerking tussen deze drie settings is een belangrijk onderdeel van het onderzoek.

Allereerst zullen bekende medicatiemanagementmodellen bestudeerd worden op hun bruikbaarheid om als uitgangspunt te dienen voor medicatiemanagement in de laatste levensfase. In een dossieronderzoek zal vervolgens een indruk van de aard en omvang van het gebruik van zinloze of schadelijke medicatie in de laatste levensfase worden verkregen. Medisch-inhoudelijke en ethische overwegingen die de huidige praktijk van medicatiemanagement bepalen zullen worden opgehelderd in semigestructureerde interviews met zorgverleners. De bevindingen uit de interviews worden uitgewerkt in een vragenlijstonderzoek waarmee een representatief beeld van de praktijk en de knelpunten die daarin aan de orde zijn wordt verkregen. Een Delphi-procedure onder experts zal tot slot leiden tot de formulering van aanbevelingen en handvatten voor de praktijk.

Het onderzoek zal uitmonden in een medisch-inhoudelijk en zorg-ethisch kader voor medicatiemanagement in de laatste levensfase dat aansluit bij de behoeften van betrokkenen in de dagelijkse praktijk en dat op termijn (buiten het bestek van dit onderzoek) kan worden uitgewerkt tot een concrete richtlijn. Het draagt daarmee bij aan de optimalisering van zorg en de kwaliteit van leven in de laatste levensfase en aan een menswaardige stervensfase.

Meer informatie: dr. E.C.T.(Eric) Geijteman

In december 2018 is Eric Geijteman op dit onderzoek gepromoveerd.