... / ... / ... / ... / Overige aandoeningen / Allergie

Allergie

Informatie over contactallergie en contactallergisch eczeem

Bij contactallergisch eczeem wordt de huidaandoening veroorzaakt door contact met stoffen waarvoor de patiënt allergisch is. Deze stoffen noemen we contactallergenen. Bij deze 'delayed type’ (type 4) reactie ontstaat het eczeem 24 tot 96 uur, en in sommige gevallen nog later, na het contact met de bewuste stof.

Er zijn veel stoffen die deze vorm van allergie op kunnen wekken. Stoffen die vaak een contactallergisch eczeem veroorzaken zijn onder andere nikkel, kobalt, parfumgrondstoffen, conserveermiddelen, lijmproducten, rubber, geneesmiddelen en planten. De ernst van het eczeem is afhankelijk van verschillende factoren, zoals de concentratie van de bewuste stof, de plaats van het huidcontact en hoe lang en hoe vaak de huid is blootgesteld.

Waar?
De plek op het lichaam waar het eczeem zich uit, is vaak kenmerkend voor een specifiek contactallergeen. Zo zijn plaatsen als centraal op de (onder)buik en centraal op de rug (ter hoogte van BH-sluitingen) typisch voor een contactallergie voor voorwerpen die nikkel bevatten. Een eczeem op de voetruggen wordt vaak veroorzaakt door overgevoeligheid voor een schoenbestanddeel (bijvoorbeeld lijm, rubber of kleurstof). Bij eczeem in het gelaat zit de oorzaak vaak  in het gebruik van (geparfumeerde) cosmetische producten.

Onderzoek bij verdenking op contactallergie
Allereerst is het van belang een overzicht te krijgen van de voorgeschiedenis  van de patiënt (anamnese). Met de verzamelde gegevens wordt een inventarisatie gemaakt van de relevante stoffen waarmee de patiënt met eczeem in aanraking komt. Vaak kan de patiënt zelf al duidelijk aangeven welk product hij niet verdraagt. Bij beroepsgebonden eczemen is een belangrijke vraag of de huidaandoening in het weekeinde en tijdens de vakantie verbetert.

Een epicutaan allergologisch onderzoek (ook wel plakproeven, lapjesproeven of patch- testen genoemd) is een veilige en redelijk betrouwbare methode om aan te tonen, of juist uit te sluiten, voor welke stoffen een patiënt allergisch is. Dit onderzoek wordt verricht door zogenoemde patches op de rug aan te brengen met daarin een specifieke stof, waarvoor de patiënt wellicht allergisch is. De patches worden 48 uur na het aanbrengen verwijderd en vervolgens worden de huidreacties beoordeeld. Als bij het verwijderen van de pleisters irritatie optreedt, dan is het raadzaam de beoordeling 15 minuten uit te stellen, om de huid tot rust te laten komen. 24 - 48 uur later worden de reacties opnieuw afgelezen. Deze tweede aflezing is absoluut noodzakelijk en doorslaggevend. Als men bij deze tweede aflezing een gelijke of sterkere reactie constateert dan bij de eerste aflezing, is er sprake van een contactallergie.  Sommige contactallergenen, zoals corticosteroïden en het antibioticum neomycine, laten ons pas 7 dagen na het aanbrengen op de rug een reactie zien. Het is dus soms verstandig bij het epicutaan allergologisch onderzoek een extra afleesmoment in te bouwen. 

Werkplek
Voor huidproblemen die verband houden met het beroep van de patiënt, levert een inspectie van de werkplek vaak nuttige aanwijzingen op. Een goede samenwerking tussen bedrijfsarts en dermatoloog (eventueel ook een chemicus en een toxicoloog) kan in de meeste gevallen leiden tot een verbetering van de werksituatie, zodanig dat de huid rustig blijft tijdens het arbeidsproces.

Soms is het moeilijk de relevantie van contactallergenen voor het werk vast te stellen, omdat veel contactallergenen (bijvoorbeeld metalen en kleurstoffen) zowel in de beroeps- als privé-sfeer voorkomen. Hierdoor is het niet altijd eenvoudig om de juiste contactsituatie waarin het eczeem wordt verkregen, op te sporen.

Voor meerdere contactallergenen zijn informatiefolders beschikbaar, die aangeven in welke producten de desbetreffende contactallergenen kunnen worden aangetroffen. De patiënt krijgt tevens advies hoe blootstelling aan het bewuste contactallergeen zoveel mogelijk vermeden kan worden.